Fesoasoani i au uo, aiga ma tagata ia sauni mo faalavelave faafuasei.

Taumafai e faamasani i ou tuaoi

A e faamasani i ou tuaoi, o lona uiga o tagata na e te maua ai le fesoasoani, aemaise i taimi o tupu ai ma le mae'a ai o se faalavelave faafuasei, e pei o se afā po o se mafuie tele.

Faailoa faamatalaga tau fesootaiga a le tasi i le isi ina ia mafai ona e faafesootai nisi i le taimi o tupu ai se faalavelave faafuasei. Faailoa i ai lau fuafuaga mo faalavelave faafuasei ma talosaga i ai po o le ā sa latou fuafuaga ua fai.

Saili po o ai e mafai ona fesoasoani ia te oe ma o ai e ono moomia lau fesoasoani.

A man giving his neighbour a large bottle of water

Lesitala i se Neighbourhood Support Group

Lesitala pe faavae se Neighbourhood Support Group. E mafai ona tou fefaasoaa'i ma ou tuaoi tomai ma punaoa e gafataulimaina ai se faalavelave faafuasei.

O Neighbourhood Support Groups e faamaopoopoa tagata e atiae ai sootaga e maua ai le saogalemu, felagolagomai ma le fesootai lelei o tagata.

Lesitala i se Neighbourhood Support Group i luga o le upegatafailagi a le Neighbourhood Support pe vili le 0800 463 444.

Avea ma Community Patroller

Lesitala i le vaega Community Patrol. Auai i vaega o faia leoleoga auā le malupuipuia o tagata ma afioaga.

E galulue faatasi tagata e faia leoleoga ma le Ofisa o Leoleo, pulega faalotoifale ma tagata. E aofia ai ma vaitaimi ua tulai mai ai se faalavelave faafuasei.

O tagata o galulue tauofo o i latou nei e faamaopoopoa ma vaaia Community Patrols. E vaavaai e Community Patrols tulaga o moomia e tagata ma galulue faatasi ma le Ofisa o Leoleo ma pulega faalotoifale.

Lesitala i le vaega Community Patrol po o le amata fai o sau vaega faapenei.

Fesootai ma faamasani i le tou lotoifale

O Mati o tausaga uma e faamanatu ai le Neighbours Aotearoa (sa faaigoa o le Neighbours Day Aotearoa). 

O avanoa e faamasani ai le tasi tuaoi i le isi. E lē afaina pe afai na o oe, o se vaega toatele po o se faalapotopotoga. Po o se lotoifale na o fale, fale faapotu o se nofoaga tele, pisinisi po o se isi faiga ese e iloga ai. E mafai na patino lava se faatasiga e te faamaopoopoa ia fetaui ma le tuaoi o e nofo ai.

Fesootai ma faamasani i le tou lotoifale.

Na faavae le Neighbours Aotearoa (sa faaigoa o le Neighbours Day Aotearoa) ma le faamoemoe e atiae avanoa e fesootai lelei ai tagata mo le faatuputeleina o tulaga lelei, fesootaiga ma le mautu lelei o tuaoi ma lotoifale i le atunuu atoa.

Fai se fuafuaga mo faalavelave faafuasei mo tagata lautele

Fai se fuafuaga mo faalavelave faafuasei mo tagata lautele e iloa ai e tagata auala e fesoasoani ai le tasi i le isi i le tupu ai o se faalavelave faafuasei. O le tasi o auala sili ona lelei e sauni ai mo faalavelave faafuasei o le talanoa lea i isi tagata.

E iai nisi o vaega e auai ai tagata po o fesootaiga e maua ai le lagolagosua ua uma ona faatulaga i totonu o lou afioaga. E pei o vaega nei:

  • Civil Defence Emergency Management
  • Neighbourhood Support
  • Galue tauofo, ekalesia ma kalapu taalo
  • Aoga
  • Marae, po o
  • Faalapotopotoga tau auaunaga.

Faafesootai vaega nei e te iloa ai galuega latou te faatinoa. A tupu se faalavelave faafuasei, o vaega nei e ono mafai ona fesoasoni i mea e masani ona moomia ma faamaopoopoa le lagolagosua.

Faafesootai le tou Civil Defence Emergency Management Group pe o iai se fuafuaga mo faalavelave faafuasei ua saunia mo tagata i le nofoaga o e iai. E mafai ona tou galulue faatasi e faailoa malosiaga, punaoa, lamatiaga ma se tali atu mo ou tagata e taulimaina ai se faalavelave faafuasei.

Saili nisi faamatalaga mai le tou Civil Defence Emergency Management (CDEM) Group.

Ia e auai

Fesoasoani e tausisia le saogalemu o lou aiga, uo ma tagata i lou auai i tapenapenaga mo faalavelave faafuasei.